Het Cambodjaans geweten

De laatste tijd heb ik niet veel berichten geplaatst. De belangrijkste reden daarvan was dat ik in de afgelopen 4 maanden een roman heb geschreven over de tijd dat de inwoners van Cambodja gebukt gingen onder het weergaloos wrede schrikbewind van de Rode Khmer.

Ik heb dat boek geschreven met gewone dorpelingen als hoofdpersonen. Dorpelingen die alleen maar een gewoon, rustig en goed leven nastreefden, maar onder invloed van de idiote machtsstrijd tussen Amerika, Rusland en China en daarnaast een extreem communistische organisatie als Rode Khmer, die deze machtsstrijd gebruikt heeft om zelf de macht in Cambodja in handen te krijgen, in een burgeroorlog getrokken werden waarbij geen uitweg meer bleek te zijn.

Wat er in de periode 1975-1979 is gebeurd is nauwelijks met een pen te beschrijven.
Het is heel triviaal om iedere Rode Khmer soldaat slecht te noemen omdat hij onschuldige mensen heeft gedood, maar zo simpel is dat niet.
Ik denk zelfs dat Pol Pot, die geen intellectueel was, in een eerder stadium niet heeft kunnen bedenken wat zijn methodes om draagvlak voor zijn communistische heilstaat te kweken, zou teweeg brengen.

Een heel grote factor voor het veroorzaken van zoveel geweld is het gebruik van kindsoldaten.
De Rode Khmer was uit op een zo groot mogelijk leger, en gebruikte de armoede op het platteland door via mooie beloftes, zoals dat de kinderen die zich zouden aansluiten altijd goed te eten zouden krijgen en goed opgeleid zouden worden, de ouders over te halen hun kinderen mee te geven.
Hier ging het faliekant mis.
Een geweten ontwikkel je pas rond je 18e jaar, dus al deze kinderen waren nog letterlijk gewetenloos.
De opleiding die ze kregen bestond uit een hersenspoeling waarbij de principes van de Rode Khmer als ultieme doelen werden gepresenteerd, en iedereen die deze doelen in de weg zou staan zou legitiem geëlimineerd mogen worden.
Als je dat kinderen van 5 tot 12 jaar maar blijft instampen, en ze tevens leert omgaan met wapens en het doden van tegenstanders, kweek je levensgevaarlijke soldaten.

Deze soldaten hebben dan ook honderdduizenden slachtoffers gemaakt, maar zijn in feite zelf ook slachtoffer.

Nadat het Democratische Kampuchea bevrijd was en weer Cambodja was geworden moest er weer samen geleefd worden, maar hoe. De kopstukken van Angka die verantwoordelijk waren voor de miljoenen doden werden opgepakt en berecht, maar als je alle kindsoldaten zou berechten, zouden er maar weinig mensen overblijven in een land dat al bijna was gehalveerd. Bovendien ging het hier ook nog om de jongere generatie die voor de bevolkingsaanwas zou moeten zorgen.
De nieuwe premier gaf dan ook amnestie voor deze soldaten, met als belangrijkste reden dat ook zij slachtoffers waren.

Iedereen in Cambodja van 60 jaar en ouder heeft herinneringen aan die tijd. Bijna allemaal hebben ze familieleden verloren, en velen van hen hebben ook mensen vermoord.
Ik heb met iemand van de laatste groep gesproken en hoorde dat hij nog heel schuldbewust was, zijn geweten heeft hem alsnog bestraft en hij heeft nog regelmatig last van nachtmerries. Ook zijn sociale leven heeft zich nooit goed kunnen ontwikkelen.

Zoals ik het zie heeft deze wrede tijd in Cambodja alleen maar verliezers opgeleverd en zitten de werkelijke verantwoordelijken in hun landhuizen van hun pensioen te genieten, ergens in Amerika, Rusland en China.

Het is een aangrijpend boek geworden, vind ik zelf. Een van de verhaallijnen is de wijze waarop Vanna (mijn vrouw) samen met haar moeder in een agrarisch werkkamp terecht kwam. Ze heeft het geluk gehad dat ze net te jong was om al gehersenspoeld te worden, want daar begon de Rode Khmer mee als kinderen 8 jaar oud waren, maar ze heeft wel (heel summiere) herinneringen aan het kinderhuis waar ze door een paar oude dames met zeer harde hand werd opgevoed. Haar moeder haalde haar wel na zonsondergang op, maar zag haar eigenlijk alleen maar slapend, want de volgende dag moest ze vroeg weer teruggebracht worden. Haar moeder werkte meer dan 12 uur per dag, waarna ze ook nog een verplichte bijeenkomst moest bijwonen voordat ze Vanna weer kon ophalen.

Ik ga een poging doen om het boek nu ook gepubliceerd te krijgen, want ik vind dat dit verhaal verteld moet worden. Hopelijk wordt de inhoud van het boek zodanig gewaardeerd dat het mijn gebrek aan schrijverservaring compenseert.