Het platteland van Cambodja is rustig, zeker in vergelijking met de grote steden Phnom Penh en Sihanoukville. Overdag hoor je alleen af en toe een brommer of auto langs komen, en soms, als er wat boeddhistisch te vieren valt, ergens uit een luidspreker wat mantra’s of wat Cambodjaanse muziek.
Cambodjanen gaan s’avonds vroeg slapen, want s’morgens rond 5 uur begint de dag al weer. Leven van zonsopgang tot zonsondergang heeft hier duidelijke voordelen.
Het bespaart energie omdat er in die periode altijd daglicht is en er wordt geprofiteerd van de koelte in de ochtend, want het meeste werk dat de Cambodjanen verrichten gebeurt tussen 5 en 10 uur omdat de temperatuur daarna tussen de 35 en 40 graden ligt en werken dan geen pretje meer is.
Rond 15 uur koelt het dan weer iets af en wordt er nog wat gewerkt tot zonsondergang (18 uur).
Tussendoor wordt er een siësta gehouden, lekker in een hangmatje luieren of wat slapen.
S’nachts is het normaal gesproken stil, alleen wat dierengeluiden zijn er dan te horen…..maar dat kan soms aardig veel kabaal geven.
Allereerst heb je daar de cycaden,
vrij grote insecten die, tussen de wortels van o.a. suikerriet planten zittend, een monotoon sidderend geluid ten gehore brengen.
Als dat op een afstandje is, kan dat zelfs prettig zijn om bij te gaan slapen, maar niet wanneer ze zich 2 meter van je slaapkamerraam bevinden. Wij hebben nogal wat suikerriet in onze tuin staan dus hebben we ook (zucht) cycaden.
Er s ook weinig aan te doen, moet ik tot mijn schande erkennen. Zelfs tijdens het maken van hun geluid, zijn ze nog steeds lastig te vinden.
Bovendien zoemen ze ook alleen maar als het donker is, dus je zult er altijd voor uit je bed moeten komen.
Ik heb dat dus precies één keer gedaan. Omgeven door bloeddorstige muggen ben ik dat insect gaan zoeken en heb hem niet kunnen vinden. Toen ik, in wanhoop en gek geworden van de muggen, een anti-insecticiden-spray op de meest waarschijnlijke plek had leeggespoten, en het geluid was opgehouden, ben ik, matig tevreden, weer naar mijn bed gegaan. De volgende morgen was Vanna niet zo blij, want de suikerrietplant bleek niet bestand tegen het gif op zijn wortels.
Toen de volgende nacht het cycade geluid weer vrolijk begon, maar nu een halve meter verder, heb ik het maar opgegeven.
Dan heb je nog een uilensoort (waarschijnlijk een type kerkuil) die soms luid krijsend over komt vliegen. Zo luid dat je er wakker van wordt. Vanna vertelde me dat Cambodjanen een hekel aan deze uilen hebben (terwijl het toch nuttige vogels zijn met hun menu van ratten en muizen), dit blijkt gebaseerd te zijn op het feit dat deze vogels ook van opgebaarde overledenen eten, waardoor ze het definitief verbruid hebben bij de Cambodjaanse boeddhist.
Nog een andere nachtrust verstoorder is een type timalia, een vogel die in de paartijd elke 30 seconde een vreemd luid signaal afgeeft, een dalende drietoon (iets als mi, re, do) gevolgd door een versnelde daling waarbij een hele octaaf wordt afgewerkt (lastig te beschrijven, maar ik heb geen opnames).
Daar begint hij/zij overdag al mee, maar dit gaat gewoon minstens de halve nacht door. Zeker als deze herrieschopper zich in de bomen binnen 50 meter bevinden, kan dat behoorlijk irritant zijn.
Dan heb je natuurlijk nog de gewone kikkers, die, zodra de regentijd begint, grootschalige concerten kunnen produceren, en dan, “last but not least”, nog de Indische brulkikker, een kikkersoort die soms wel een halve kilo weegt en een geluid produceert dat meer op een scheepstoeter lijkt dan op het geluid van een toch relatief klein dier.
Het is een monotoon laag geluid, steeds op dezelfde toonhoogte. Omdat het geluid een lage frequentie heeft, is het lastig om de maker te traceren. Daarnaast is hij ook nog eens perfect gecamoufleerd.
De Cambodjaan, die doorgaans wel van een kikkerbilletje houdt, doet geen moeite om deze kikker te vangen, want dat schijnt verre van gemakkelijk te zijn.
Maar behalve deze nachtrustversoorders is het toch best lekker slapen hier, en gelukkig zijn ze er niet elke nacht en niet allemaal tegelijk.
Tot 4 uur kun je dan lekker uitslapen, want daarna schetteren de mantra’s weer door de luidsprekers van de pagoda of van de huizen waar een speciale gebeurtenis plaatsvindt (overlijden, huwelijk, inwijding tot monnik….).
Vanna en ik (en onze dorpsgenoten ook) gaan dus niet voor niets om 20 uur naar bed, dat is gewoon het meest praktische tijdstip om aan voldoende nachtrust toe te komen.
Maar af en toe een paar dagen het drukke Phnom Penh, vol verkeer-, uitgaansgeluiden en andere herrie, maar in een rustig hotel met airco, waar je wel echt kunt uitslapen, is voor ons toch wel heel ontspannend.
Hans in Cambodja blog 