Openbaar vervoer in Cambodja

Het openbaar vervoer in Cambodja wordt niet beschikbaar gesteld door de overheid. Treinen zijn er niet, al zijn er inmiddels wel plannen om de in verval geraakte treinverbindingen tussen Phmom Penh en Sihanoukville en die tussen Phnom Penh en Vietnam respectievelijk Laos weer in ere te herstellen.
Het openbaar vervoer is geheel in handen van particuliere bedrijven, variërend van busmaatschappijen tot tuktuk zzp’ers.

Voor de grotere afstanden zijn er bussen die volgens een vaste dienstregeling tussen de grote steden pendelen. Het gaat hier om relatief luxe touringcars met airconditioning en wifi. Deze bussen hebben over het algemeen geen tussenhaltes en stoppen alleen halverwege voor een lunch- en/of plaspauze.

Deze reizen zijn online te boeken voor weinig geld. Voor ca. 10$ reis je al van Phnom Penh naar Siem Reap en je bent dan inclusief de lunchpauze zo’n 6 uur onderweg.
Op zich zijn dit luxe bussen, maar het wegennet van Cambodja is alleen niet zo geschikt voor luxe.
Snelwegen zijn er niet en ook de provinciale wegen zijn vaak in een slechte conditie.
Toen Vanna en ik bijvoorbeeld vanuit Sihanoukville naar Phmom Penh reisden, leek het wel, met name tussen Sihanoukville en Kampot, of de bus vierkante wielen had en duurde het na afloop enige tijd voor mijn nieren weer teruggezakt waren vanuit mijn oksels.

Voor de middellange afstanden kun je een taxi nemen, dat is over het algemeen de snelste manier om te reizen, maar dan wel vanuit de stad, want vanaf het platteland is het lastig om er één te vinden, en zul je dus eerst naar de dichtstbijzijnde stad moeten reizen.
Voor een taxirit van zo’n 60km ben je ca. 25$ kwijt.

Voor de korte afstanden, zijn er in de steden, en zelfs ook in de grotere plattelandsdorpen, altijd tuktuks, die je voor gemiddeld 2$ van het ene naar het andere stadsdeel brengen. Dat is de prijs ongeacht het aantal passagiers (1-4), wat dus een ideale manier is om je te verplaatsen in de stad. Ze staan letterlijk overal, reserveren hoeft niet.

Tuktuks zijn over het algemeen in bezit van de bestuurder, al zijn er steeds meer bestuurders die hun tuktuk hebben geleased van bedrijven als Crab en PassApp. Deze bedrijven bieden de consument een app aan waarmee je een tuktuk kunt laten komen waar je maar wilt, en waar je een vaste lage kilometerprijs betaalt.
Weinig mogelijkheden voor de chauffeur om iets meer te verdienen en duidelijkheid in de kosten voor de consument……
Mijn voorkeur gaat toch uit naar de zelfstandige tuktuk bestuurder, want hoewel de bedrijven nu goedkoper zijn, is het maar de vraag of dat zo blijft. Hebben ze eenmaal alle zelfstandigen er uitgeconcurreerd, zal de prijs ongetwijfeld omhoog gaan.

Om goedkoop van de stad naar het platteland te komen en terug zijn er nog de regionale taxibusjes.
Voor 2,5$ per persoon enkele reis brengt zo’n busje je van bijvoorbeeld mijn dorp (Melop) naar Phmom Penh
(ca. 70 km).
Goedkoop, maar daar moet je vaak wel wat voor over hebben.
De bestuurders van deze taxibusjes doen werkelijk alles om bij te verdienen en bepalen steeds zelf of en hoelaat ze rijden. Je belt ze op en dan hoor je wanneer je opgehaald wordt, maar hoelaat je zult aankomen is behoorlijk onzeker.
De ene keer zit je met 10 mensen in zo’n busje, maar ik heb ook meegemaakt dat er 27 mensen in het busje zaten (15 zitplaatsen) en dat er ook nog 2 mensen op het dak mee reisden.
Als hij ergens pakketjes kan oppikken en/of afleveren, zal hij dat zeker niet nalaten en hij rijdt daar ook rustig een aantal kilometers voor om.
Een keer kon hij 15 kruiwagens afleveren, maar omdat er ook 20 personen moesten meereizen, werden deze kruiwagens als een soort grote bult achterop de bus gebonden, wat kennelijk niet geoorloofd was, want toen tijdens de rit naar het platteland politie waargenomen werd, moest er als een gek worden afgeslagen en via een aantal zandwegen kon de politie maar ternauwernood omzeild worden.
Op het platteland word je van huis opgehaald nadat je gebeld hebt. Vanuit Phnom Penh spreek je een tijd af waarop je op het vertrekpunt moet zijn.
Helaas is dat meestal niet de tijd dat hij vertrekt, want vaak moet er nog gewacht worden op allerlei pakketjes en ook het vast sjorren van 15 kruiwagens neemt nogal wel wat tijd in beslag.
Als je dan eindelijk vertrekt ben je als passagier ook weer volledig afhankelijk van de agenda van de chauffeur.
Inmiddels heb ik al 2x meegemaakt dat de taxibus halverwege bij een feest parkeerde om daar een paar feestgangers op te pikken. Beide keren moest er echter nog worden gegeten op dat feest. Hoewel de bus dus klaar stond, gingen de bewuste feestgangers nog rustig aan tafel, aten daar en pas na afloop kwamen ze naar de bus om in te stappen.

Het grappige is dan wel dat niemand in de bus zich daar over opwindt, chauffeur niet, passagiers niet, er wordt gewoon rustig 45 minuten gewacht.
Tja, voor 2,5€ per persoon mag je ook niet teveel eisen stellen.