Dorpsfeesten

Feesten kunnen ze hier wel. Al is het soms voor de buitenlander (ik dus) lastig te zien wat de gelegenheid is.
Tot dusver heb ik een “housewarming” feest meegemaakt, een overlijdens-“feest”, een overlijdens-herinnerings-feest en een huwelijksfeest.

In alle gevallen is het ochtendritueel ongeveer hetzelfde, al zullen de mantra’s die de monniken declameren van verschillende aard zijn.
Er wordt een grote partytent neergezet op (of naast) het erf van de organisatoren. Tafels en stoelen klaargezet, en een catering in een aparte tent zeer dichtbij.
Alle bezoekers komen uitgedost in het zwart/wit, zwarte rok of broek met witte bovenkleding en soms een kleurige sjerp (vaak goudkleurig of ook wel wit).

Ze melden zich aan bij een tafel waar een of twee dorpsoudsten op zitten en dragen (naar draagkracht) wat geld bij, waarna ze een privé gebedje verdiend hebben.
Als iedereen aanwezig is komen er 2 monniken die op de vloer in het huis gaan zitten. Alle aanwezigen scharen zich om hen heen (de organisatoren op de eerste rij) en de monniken beginnen dan met het oreren van een groot aantal mantra’s, die vreemd genoeg niet in het Khmer zijn, maar in een oude versie van het Thais.

Na een half uur, soms nog wat langer, als de laatste woorden zijn gesproken, en de monniken zijn bedankt met een gift (wat geld en wat wierook, mooi verpakt) gaat iedereen buiten in de partytent aan een tafel zitten en wordt er eten opgediend.
Als drinken zijn er blikjes bier en frisdrank, en flesjes water. Geen koffie, thee, wijn of sterke drank.
Als iedereen verzadigd is, gaat men naar huis en de organisatoren houden dan hun siësta (tussen 11 en 15 uur).
Wat me nog wel opviel is dat de “arme” dorpsgenoten vaak de restjes verzamelen, en in “doggy bags” meenemen naar huis. Niemand vindt dat vreemd.

Overlijden

Na bovengenoemde ceremonie blijft de overledene nog een week opgebaard staan zodat iedereen afscheid kan nemen. Na een week herhaalt de ceremonie zich enigszins maar eindigt dan met een processie naar de pagoda, waar de overledene op een stellage wordt geplaatst en waar nog wat plechtigheden worden uitgevoerd.

Tegen 18 uur, als de zon onder gaat, vindt dan de crematie plaats, en wordt er ter afsluiting nog wat vuurwerk afgeschoten.
De volgende dag wordt de as verzameld in een soort kelk en wordt de kelk bijgezet in het familiegraf, waarover elk gezin in het dorp beschikt.

Overlijdens-herinnerings-feest

Een jaar na de crematie wordt er een feest gehouden, die de hele dag in beslag neemt en begint met de bekende ceremonies, er wordt een lunch en een diner verzorgd en het bier stroomt volop (bij voornamelijk de mannen, want vrouwen drinken over het algemeen weinig alcohol).
Persoonlijk vind ik dit een hele mooie gedachte. De overledene wordt echt herinnerd, besproken en er wordt voor gebeden.

Huwelijksfeest

Dit feest gaat na de genoemde ochtendceremonie en de siësta pas echt goed beginnen rond een uur of vijf s’middags. Alle tafels staan klaar met versierde stoelen.

Er staat een podium gereed waar de “band” (inclusief een dansgroepje) zijn muziek ten gehore gaat brengen, en de catering staat al uitgebreid te koken (o.a. vis en eend staan vast op het menu).

Tot een uur of zeven druppelen de genodigden nu (in vaak schitterende tenues) binnen en doen daarbij een bijdrage die netjes in een speciaal boek wordt genoteerd op naam.
De gasten zoeken een plaats aan de (8 persoons) tafels, die, zodra er een vol is, door de catering wordt voorzien van eten en drinken.
Als iedereen is voorzien of het eten al op heeft, worden de tafels dichtbij het podium ontruimd en wordt er één tafel midden in de daardoor ontstane ruimte geplaatst. Het dansen kan nu beginnen.

Cambodjanen dansen niet, zoals in Europa, met zijn tweeën, maar met zijn allen. Iedereen die wil, loopt naar voren en start met dansen. Wel worden er onderweg vaak nog wat mensen meegevraagd.
Het dansen is heel speciaal. De hele groep begeeft zich langzaam (2 kleine stapjes vooruit, eentje achteruit) allen in dezelfde richting rond de tafel. Er wordt eigenlijk niet met de voeten gedanst maar alleen met de handen. Tijdens het lopen rond de tafel worden subtiele handbewegingen gemaakt.
Dat lijkt gemakkelijker dan het is, want er wordt nog steeds hartelijk gelachen of ze doen me voor hoe het wel moet, als ik weer eens een poging waag.
Swingen, quicksteps, headbangen en dergelijke kennen ze hier niet, wat ook wel logisch is als het rond 9 uur s’avonds nog steeds 27 graden is.
Rond 10 uur s’avonds eindigt het feest en gaan de gasten weer naar huis. De ravage die dan over blijft wordt dan meestal de volgende dag pas opgeruimd.