Als een Cambodjaan iets koopt dan zit daar meestal niet een uitgebreid etiket op met daarop beschreven waarvan het product is gemaakt, wat er inzit en hoe het is gemaakt.
Ik heb hier ook nooit gehoord van een soort consumentenbond of een keuringsdienst van waren, al zal er misschien wel iets dergelijks bestaan.
Als er echt een gevaarlijk voedselproduct te koop is, wordt dat vast wel gecommuniceerd bijvoorbeeld via Facebook, maar verder moet de Cambodjaan afgaan op zijn eigen zintuigen en ervaringen.
Naarmate er meer ervaringen bijkomen en onder invloed van Chauvinisme, gedrag van buitenlanders in het algemeen, reclame en social media, ontstaat er dan door de jaren heen een beeld dat zich heel moeilijk nog laat veranderen en dat onder andere hierop neerkomt:
Alles wat uit Cambodja komt is goed, eten dat hier geproduceerd wordt is gezond en lekker en kleding en andere producten zijn van goede kwaliteit.
Alles wat uit Vietnam of China komt is “slecht”. Het voedsel is ongezond, de overige producten zijn van slechte kwaliteit en zeker niet duurzaam. Het is wel goedkoop.
Thaise producten zijn daarentegen van uitstekende kwaliteit en daardoor ook weer wat duurder.
Elke ochtend rond 6 en 9 uur drink ik een kopje Nescafé, 3 in 1 koffie.
Vanna raadt mij af om dat te drinken omdat dat uit Vietnam zou komen en dus ongezonde ingrediënten moet bevatten. Ik heb geprobeerd om op de verpakking te vinden waar deze sachets geproduceerd worden, maar dat werd mij niet duidelijk. Wat ik wel weet is dat deze “koffie” net zo smaakt als in Nederland, dus vermoed ik dat het hier om een vooroordeel gaat.
Op de markt hier zijn eigenlijk alleen lokale producten te koop en Vanna gaat dan ook eens in de 4 dagen ons voedsel daar kopen. Over al deze producten is er geen discussie mogelijk (die ik ook zeker niet begin), het is Cambodjaans, dus lekker en gezond.
Op de warenmarkt in Phnom Penh, waar we onze kleding en schoenen kopen, merk je het aan de mate waarop je iets van de prijs kunt afdingen.
Normaal bied ik altijd de helft van de vraagprijs en afhankelijk van mijn onverzettelijkheid kom ik dan uit op zo’n 2/3 van de oorspronkelijke prijs.
Maar als het om Thaise kleding gaat, gaat dat niet lukken. Als ik dan de helft bied, wordt er gelijk gemeld dat het om kleding uit Thailand gaat en krijg ik geen tegenbod. Eerst moet ik dan een fatsoenlijk bod doen anders komt er geen deal.
Ik mag dan blij zijn als ik op 90% uitkom.
Waarom zijn de Cambodjanen zo anti Chinees en anti Vietnamees, en waarom is Thais juist goed?
Deels zal dat wel zijn omdat er uit China en Vietnam veel goedkope rommel aangeboden wordt, maar Chinezen en Vietnamezen hebben als mens hier ook een negatief imago. Hun gedrag is vaak erg lawaaierig, arrogant en asociaal en past slecht bij dat van de Cambodjaan.
Toch hoor je dat soort geluiden nooit van reizigers die in die landen zijn geweest, daaruit blijkt meer dat de mensen op het platteland zo gastvrij, behulpzaam en vriendelijk zijn.
Het probleem is dat alleen de “rijke” Chinezen en Vietnamezen zich kunnen permitteren om naar Cambodja te komen en dat juist die groep (ze zijn niet zomaar rijk geworden in een arm land) een aantal slechte karaktertrekken heeft, waardoor ze hun land een slechte naam geven.
Ik heb zelf al een aantal situaties meegemaakt waaruit dat overduidelijk bleek.
Vanna en ik gingen eens eten met vrienden in een restaurant. Het was daar relaxed en het eten was lekker.
Toen er een Chinees gezin met veel lawaai binnen kwam, sloeg de sfeer echter snel om. Op bevelende toon werd de bediening gesommeerd om te komen, terwijl deze meer mensen moest bedienen. Ondanks het rookverbod werd er volop gerookt, mobiele telefoons van de kinderen stonden zo luid dat je een tafel verder elkaar bijna niet meer kon verstaan, en er werd zeer luid met elkaar gepraat.
De bediening verontschuldigde zich discreet tegenover ons, ze waren er duidelijk niet blij mee. Van Vanna begreep ik dat dit regelmatig voor kwam.
Een tijdje terug gingen we met Frans en Jing (vrienden van ons) naar een speciale visvijver waar je hengels kon huren.
Je krijgt dan een houten stellage toegewezen waar je rustig kon vissen. Het aas werd ook geleverd en bestond uit deegballen.
Een paar stellages verder was een Vietnamese familie hetzelfde aan het doen, maar ze deden dat zeer luidruchtig, schreeuwen, luide muziek en ruziënde kinderen, terwijl de rust juist voor een deel de aantrekkingskracht van deze visserij was.
Ze stoorden zich totaal niet aan de andere gasten en gooiden onder andere hun afval (je kon daar ook eten bestellen) gewoon in het water. Ook gooiden ze veel deegballen als lokmiddel rondom hun stellage, waardoor het voor de overige gasten er niet gemakkelijker op werd om nog iets te vangen.
Ook hier verontschuldigde de eigenaar van de vijver zich bij ons voor het asociale gedrag van deze Vietnamese familie.
Thaise mensen in Cambodja staan veel beter bekend. Zo lijkt de gemiddelde Thai ook qua karakter en gewoontes veel op de Cambodjanen. Er komen hier ook niet alleen maar “rijke” Thai, maar ook Thai die bijvoorbeeld in Phnom Penh werken en wonen. Bovendien zijn er ook veel Cambodjanen die in Thailand werken, vaak in de restaurants en in de visserij.
Ik moet het dus doen met Cambodjaanse of Thaise producten en alleen als het prijsverschil dusdanig substantieel is of als het product hier niet wordt gemaakt, mag daarop een uitzondering worden gemaakt.
Ach, ik kan daar wel mee leven, ik ben hier tenslotte niet om vooroordelen te ontzenuwen.
Hans in Cambodja blog 