Het leven hier is rustig, de dorpelingen leven hier al jaren op dezelfde wijze. Elk huis/gezin heeft zijn eigen rijstveld dat het gezin voor een jaar van rijst moet voorzien. Geen grootschalige landbouw, geen intensieve veeteelt, gewoon verbouwen of fokken voor eigen gebruik of hooguit om te verkopen op de lokale markt om van de opbrengst weer producten van de buurman te kunnen kopen.
Er is hier ook maar 1 oogst per jaar, en daar zit best een risico aan. In april/mei begint de regentijd, de moesson produceert dan grote hoeveelheden regen, waardoor de Mekong tot grote hoogte komt en letterlijk heel Cambodja onder water zet, tenzij het land is opgehoogd. Dorpen en wegen liggen daardoor altijd hoger dan het bouwland.
Tijdens de regentijd valt er niet veel te verbouwen, maar als in oktober het water zakt, is het tijd om de rijst te planten. Het moment waarop is dan cruciaal. Doe je dat te vroeg en komt de moesson nog met een opleving, dan verzuipt alles. Doe je dat te laat, zodat alles droog is en er, als je pech hebt, ook geen regen meer valt, zul je moeten terugvallen op grondwater pompen en lange waterslangen, want rijst moet in de groeifase half onder water staan. Maar pompen en waterslangen kosten geld, en dat heeft niet iedereen. In de laatste 3 maanden van het jaar is praktisch de hele dorpsbevolking op het land te vinden, alleen maar bezig met de rijst. Want als je geen rijst hebt, zul je het moeten kopen of je wordt afhankelijk van anderen.
In januari wordt de rijst geoogst. Voor de kleine veldjes gebeurt dat nog met de hand, voor de grotere is er sinds kort een dorsmachine in te huren.
Alle rijst gaat in zakken naar het huis van de eigenaar, waar het in de zon gedroogd moet worden. Het hele dorp is dan bezaaid met gevlochten matten waar de rijst op is uitgespreid.
Als je geen ruimte hebt op je eigen erf, doe je dat op het rijstveld zelf, of gewoon langs de weg.
Zo’n mat met rijst moet ca 2 dagen drogen, dan gaat het weer in een zak en wordt de volgende hoeveelheid gedroogd. Afhankelijk hoeveel rijst en matten iemand heeft, kan dit proces weken duren.
Als alle rijst is gedroogd wordt het in het huis in een grote baal opgeslagen. De rijst heeft dan nog wel een vlies, waardoor het lang bewaard kan blijven. In het dorp is er een machine waar het kaf van het koren gescheiden kan worden. Zodra men rijst nodig heeft wordt er uit de baal een zak gevuld en naar die machine gebracht. Dan is weer genoeg voor enkele weken.
Als de rijst van het land is, en het stro is verzameld, zijn de dieren aan de beurt. De koeien uit het dorp worden op de velden gelaten waar ze kunnen eten en waar ze de grond ook weer bemesten.
Op het erf tegenover ons huis hielden ze in december 1500 eendenkuikens.
Eind december, toen ze bijna volwassen waren, werden ze getraind om bij elkaar te blijven, en in januari konden ze dan naar de rijstvelden, die voor die gelegenheid weer even onder water werden gezet. De eenden konden daar volop eten vinden en bemesten zo tegelijk het land.
Als dan in april het water weer kwam en het land ook nog weer voorzag van een laagje vruchtbare slib, zorgde dat water er tevens voor dat de mest verspreid en opgenomen werd.
Hans in Cambodja blog 